Het Garrels-Meere orgel in de Jacobikerk
[
mailto:gerritchristiaandegier@hetnet.nl]
Het orgel in de Jacobikerk te Utrecht kent een rijke historie. Reeds in 1509 was er sprake
van een orgel, waarvan Gerrit Petersz. de orgelbouwer is. Van hem stamt de hoofdwerkkas.
In de daarop volgende eeuwen is er door verschillende orgelbouwers gewerkt aan het orgel.
In 1679 plaatst Roelof Barendsz. Duyschot een zelfstandig rugwerk. Van 1739-1741 werkt
Rudolf Garrels aan het orgel en levert een zelfstandig pedaal. Tevens bouwt hij het orgel
ingrijpend om. In 1750 plaatst Johann Heinrich Hartmann Bätz een Cornet 4 sterk op het
hoofdwerk, wijzigt de samenstelling van het sexquialter en verbetert de intonatie van de
trompet 8 voet. Vervolgens is tot 1801 het orgel in onderhoud geweest bij de familie Bätz.
Daarna komt het onderhoudscontract in handen van Abraham Meere.
In 1810 levert Abraham Meere een bestek voor een nieuw rugwerk met 8 registers ter
vervanging van het oude. Dit bestek vindt geen goedkeuring. In 1819 wordt een nieuw
bestek gemaakt met 15 registers, hetwelk doorgang vindt. Ook worden door Abraham
Meere twee nieuwe klavieren geplaatst. In 1846 wordt wederom door de firma Bätz een
inspectie aan het orgel gedaan, waarna Meere nog een aantal verbeteringen doorvoert.
In 1883 werd door J.F. Witte te Utrecht een ingrijpende restauratie doorgevoerd. In 1911
werkte firma De Koff te Utrecht aan het orgel en bouwde dit om. Enkele registers werden
toegevoegd, zoals een Vox Celeste 8 vt en een Gamba 8 vt, daarnaast verdwenen er registers
van het hoofd- en rugwerk. In 1978 voltooiden de Utrechtse orgelmakers Van Vulpen een grote algehele restauratie. Uitgangspunt van de restauratie werd de situatie van het rugwerk te
reconstrueren naar de situatie van 1823, en anderzijds de reconstructie van het hoofdwerk
en de pedaal naar de situatie van 1750. In klankgeving van hoofdwerk en pedaal werd in grote
lijnen de aangetroffen situatie gehandhaafd.
Bronnen:
1) Oost G. (1973). De Orgelmakers Bätz; een eeuw orgelbouw in
Nederland 1739-1849. Canaletto Alpen aan de Rijn, 2e druk 1977
2) Heringebruiknemingscommissie Jacobi-orgel (1997). Het Garrels/Meere-orgel
in de Jacobikerk te Utrecht, Utrecht
3) www.jacobikerk.nl
[
./p23.dispositieutrechtpag.html]
[
./p30.garrelsmeerepag.html]
[
./p15.concertagenda_gc_de_gierpag.html]
[
./p14pag.html]
[
./p50_historie_concerten_de_gierpag.html]
[
./p51_nieuws_jacobiconcertenpag.html]
[
./pagina_36_levensloop_cc_de_gierpag.html]
[
Web Creator]
[
LMSOFT]